Boer Bart stopt....

Geachte lezer, we hebben besloten te stoppen met het concept Boer Bart. Na de laatste aankondiging voor een boete van van 5000 euro, "voor het verkopen van koffie en pannenkoeken", heeft het voor ons geen zin meer om door te gaan. De aankomende periode zullen we ons beraden over ons personeel, de leden, groepen, toeleveranciers enz.

Hoe heeft het zover kunnen komen?

In 2013 zijn Rianne en ik Bartele Holtrop een boerderij begonnen aan de Schoterweg 26 in Rotstergaast met als idee een duurzame boerderij te creëren die voedsel produceert die voedzaam is en ook bijdraagt aan jouw gezondheid. 

Met alle landelijke ontwikkelingen betreft het milieu en de rapporten over de effecten van de reguliere landbouw zijn wij vanaf de start op zoek gegaan naar een duurzame, op de natuur gedreven vorm van landbouw als antwoord op de milieu uitdagingen.

Echter kwamen we er snel achter dat deze manier van boeren niet voldoende melk produceert om stijgende kosten met betrekking tot de inflatie te kunnen betalen. Alles wordt duurder, maar het biologische systeem produceert ieder jaar niet meer melk om deze kosten te kunnen dekken.

In 2015 al, zijn we op zoek gegaan naar oplossingen voor deze uitdaging. We ontwikkelden een kipcaravan en verkochten de eieren, melk, vlees en producten uit de streek in onze eigen boerderijwinkel en via een bezorgroute in Heerenveen. We organiseerden evenementen zoals vul je eigen eierdoos dagen. Alles om onze producten rechtstreeks te verkopen en te promoten en daarmee de marge van de boerderij te verhogen zodat we op deze bijzondere manier kunnen blijven boeren. 

Ondanks dat dit best wel een succes was, droeg de hogere verkoopprijs van de eieren, het vlees, de melk en yoghurt die rechtstreeks aan de consument werd verkocht niet voldoende bij om alleen al de kosten van de extra arbeid te vergoeden. 

We moesten dus opnieuw terug naar de tekentafel om de marge te verhogen als we door willen gaan met deze bijzondere duurzame manier van boeren. Na veel onderzoek en vallen en opstaan hebben we besloten dat we de hoogste verkoopprijs kunnen realiseren als we onze producten verkopen in de vorm van een gerecht. We leerden koken, pannenkoeken bakken, gasten ontvangen, cappuccino's maken enz. 

Onze doelgroep, ouders met kinderen is een super leuke doelgroep en bereid om naar de boerderij te rijden, zodat de kinderen lekker kunnen spelen en de ouders kunnen genieten van een heerlijk zelfgemaakte appeltaart, koffie en lunch. Ondertussen leerde de nieuwe generatie over de boerderij en alles dat daarbij hoort.  

Bestemmingsplantechnisch dachten wij dat dit goed inpasbaar was binnen de volgende regels en een gewenste ontwikkeling voor het beleid uit de toelichting van het bestemmingsplan. Namelijk:

3.1 productiegebonden detailhandel, met een maximum verkoopoppervlak van 120 m2 

Welke in Artikel 1.101 van het bestemmingsplan definieert wordt als: detailhandel in goederen die ter plaatse worden vervaardigd, gerepareerd en/of toegepast in het productieproces, waarbij de detailhandelsfunctie ondergeschikt is aan de productiefunctie.

2 . 3 . 2 B e l e i d uit de toelichting buitengebied noord.

De provincie streeft naar een vitale en duurzame landbouw vanwege de be-

langrijke bijdrage aan de sociaaleconomische vitaliteit van het platteland, het

beheer van het landelijke gebied en de Friese economische structuur. In het

In 2018 was het zover, bij de winkel kwam een speeltuin, een keuken en tafeltjes. In het begin zijn wij ervan uitgegaan dat onze ontwikkelingen bij recht waren toegestaan binnen het bestemmingsplan en de beschrijving omdat de ruimte niet groter is dan 120 m2 en wij onze producten vervaardigden in de vorm van een gerecht. 

Onze stjelp was een vrijgekomen gebouw, en bij de ruimtelijke uitstraling zijn de beeldbepalende gebouwen niet veranderd. 

Als we ons vervolgens houden aan de opgenomen regels van 3.6.6 namelijk 

a. de activiteiten ondergeschikt zijn aan de agrarische bedrijfsvoering;

b. de activiteiten geen grote verkeersaantrekkende werking hebben;

c. het parkeren op eigen erf dient plaatsvindt;

d. er geen opslag en/of de stalling van goederen en materiaal plaatsvindt buiten de

bedrijfsgebouwen;

e. is aangetoond dat er geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de milieusituatie, de

waterhuishoudkundige situatie, de landschappelijke waarden, het ruimtelijk beeld, de

gebruiksmogelijkheden van de aangrenzende gronden en de

Dan houden we ons naar ons inzicht aan de bestaande regels van het bestemmingsplan. Dit werd ook bevestigd door de toenmalige bedrijven coördinator. 

In 2020 zijn we in gesprek gegaan met de burgemeester. Wij hadden hem gevraagd of hij het concept bij Ite bij boer Bart wil openen. Een wekelijkse dineravond waarbij we meerdere gangen koken van onze eigen boerderij. Hij was enthousiast, echter belde hij de volgende dag dat dit niet mocht omdat de omgevingsvergunning dit niet toestond. Waarbij ik hem hetzelfde verhaal vertelde als hierboven opgeschreven. 

Vanuit dat gesprek zijn we samen met de gemeente aan het werk gegaan aan een passende omgevingsvergunning. Waarbij alle activiteiten werden beschreven door een adviseur op advies van de gemeente zelf. De adviseur beschreef de huidige situatie als onderbouwing voor de omgevingsvergunning 2020.

Op deze vergunning is bezwaar gemaakt. Waarbij de bezwarencommissie heeft gesteld dat deze vergunning (zonder voorzieningen) met de bijbehorende activiteiten zijn toegestaan binnen het bestemmingsplan. Het bezwaar was ongegrond. 

2020 tot 2025 Het bedrijf groeit,

Gasten weten ons goed te vinden, we worden gestimuleerd door de overheid om zo te ondernemen. Er worden voorlichtingen gegeven door de provincie en ons bedrijf dient als voorbeeld. Dineravonden worden goed bezocht, we bieden best veel mensen werk. Van hoofdverdieners tot mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. 

Omdat we succesvol waren en groeiden, zijn we in 2024 actief aan de slag gegaan met ondersteunende vergunningen. Waaronder een horecavergunning, terrasvergunning, brandveilig gebruik en het verplaatsen van het parkeerterrein.

Op 6 januari 2025 werd de nieuwe horeca vergunning afgeven inclusief voorschriften.

Voor het verplaatsen van het parkeerterrein is via het omgevingsloket een aanvraag gedaan. Omdat er geen aanvraag voor parkeren bestaat in het omgevingsloket, hebben we in december 2024 telefonisch contact gehad met de afdeling vergunningen. Welke telefonisch aangeven dat als dit binnen het bestaande bouwvlak valt toegestaan is en geen vergunning nodig is .  

3.7.1 Vergunningplicht

Het is verboden zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning de volgende werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden uit te voeren:

a. het aanbrengen van verhardingen buiten het bouwvlak voor zover breder dan 4 m;

b. het dempen van sloten;

Het betreft verharding binnen het bouwvlak waarbij duidelijk was aangegeven dat het om parkeren gaat. 

Vanuit deze handelingen waren wij in de veronderstelling dat we ons keurig aan de regels hielden. Omdat er bij deze Omgevingsvergunning geen voorschriften zijn opgenomen, dachten wij dat de regels van 3.6.6 van toepassing zouden zijn. Bij iedere ontwikkeling is hier zorgvuldig aan getoetst. Deze redenatie had voor ons 2 hoofdredenen: 

1. Alle andere door het college afgegeven vergunningen aan ons bedrijf bevatten duidelijke voorschriften. 

2. De beschrijving bevat normen die niet terug te vinden zijn in het bestemmingsplan. Zoals personeelsinzet of omzetpercentages.  

Op 30 oktober 2025, we waren uitgenodigd door de gemeente.

Waarbij de gemeente tot onze verbazing voor het eerst aangaf dat de normen uit de beschrijving handhaafbaar is. Verbaast gaf ik aan dat we dan snel moeten werken aan een nieuwe vergunning. Ik was in de veronderstelling dat een gemeente verplicht is om dit te onderzoeken. Echter gaf de gemeente aan dat er geen mogelijkheid is tot legalisatie. Iets wat wij bijzonder vonden gezien de coalitieakkoorden, provinciaal beleid en zelfs de toelichting van het bestemmingsplan zelf. 

Doordat de beschrijving ineens leidend werd en niet de voorschriften kwamen wij als bedrijf in een onhoudbare situatie. We kregen vooraankondigingen met allerlei redenen waarom ons bedrijf niet meer kleinschalig zou zijn en daarmee in strijd met de omgevingsvergunning. Zo werd er beschreven dat het niet is toegestaan dat gasten zelf een bericht naar onze kok mogen sturen (online bestellen).

De omvang uit de beschrijving van 2020 stond gelijk aan de omzet van 1 zaterdag of zondag per maand. Er is daarmee direct geen werk meer voor onze werknemers, vrijwilligers en studenten.

We hebben dat proberen te weerleggen aan de gemeente via zienswijzen. We hebben gevraagd of de belangen van de werknemers en ons bedrijf had meegewogen in het algemeen belang. Aangegeven, dat de interpretatie van de omgevingsvergunning vergaande gevolgen heeft en zal leiden tot direct ontslag en uiteindelijk het stoppen van het concept.

Januari 2025: Omdat we wel iets wilden betekenen voor onze klanten en de voorzieningenrechter had aangegeven dat de winkel buiten het besluit valt, hebben wij in februari de winkel weer open gedaan, net zoals de afgelopen 12 jaar. Zoals toegestaan in het bestemmingsplan met vervaardigde producten. Omdat onze keuken stil stond, wilden we zelf brood gaan bakken en hadden we besloten om onze webshop te verbeteren. Om toch iets van omzet te genereren. Daarmee kunnen de klanten alleen op zaterdag de pakketten af komen halen. Zo blijft de ruimtelijke impact laag. 

Onze redenatie was, het bestemmingsplan staat toe om 120 m2 aan detailhandel te doen. Zonder percentages van de omzet, openingstijden of bezoekersaantallen. Doordat een webshop geen ruimtelijk effect heeft, dachten wij dat dit was toegestaan. Echter kregen we voor iedere keer dat er controle was een boete van 2500 euro. Ook voor de dagen dat we niet geopend waren voor bezoekers. 

Sinds 1 maart de omgevingsvergunning weer van toepassing. Echter hebben we daar een begeleidende brief bij ontvangen met een verdiepende beschrijving.

Detailhandel van streekeigen producten;

Het gaat hier om producten afkomstig uit de streek. Producten die niet uit de streek

komen, horen hier niet bij. De verkoop van bijvoorbeeld taarten, broden, sappen en

soepen, waarvan de ingrediënten niet uit de buurt komen, vallen hier niet onder.

Kleinschalige dagrecreatie in de vorm van het speelterrein;

Hierbij is ondergeschikte verstrekking van niet-alcoholische dranken en kleine

versnaperingen toegestaan, mits er geen aparte ruimte wordt ingericht om deze

consumpties te verkopen/nuttigen. De vormen van bedrijvigheid zijn slechts

toegestaan zonder toonbankfunctie. Dit betekent dat de verstrekking hiervan enkel

kosteloos mag plaatsvinden.

Werkgelegenheid

Op grond van de omgevingsvergunning zijn 2 personeelsleden toegestaan, waarvan 1 persoon in de bedrijfswoning moet wonen.

Niet vergunde activiteiten

De horecagelegenheid mag enkel gebruikt worden tijdens de dineravonden en kookworkshops. Er is geen vergunning aangevraagd en verleend voor dag horeca. Dit betekent dat buiten deze activiteiten om, geen gebruik mag worden gemaakt van het restaurant.

Met deze beschrijving is het niet meer mogelijk om realistisch en duurzaam ons bedrijf door te zetten. We mogen volgens deze brief geen horeca meer verkopen terwijl dat precies de kern was van het hele idee.  

Tot slot

De afgelopen jaren, al vanaf het begin van onze boerderij, hebben we oprecht ons best gedaan om een mooie plek te zijn. Voor onszelf, onze kinderen, de dieren, de natuur en de omgeving. We hebben met vallen en opstaan hard gewerkt aan een systeem dat werkt.

Kleinschalig, die buiten de intensieve en reguliere landbouw om kan bestaan. We hebben dat op onze eigen manier gedaan, een manier die erg wordt gewaardeerd voor de mensen die onze boerderij bezochten. 

We begrijpen heel goed dat onze manier van denken niet altijd in een regel is te vatten. Het zal zo zijn dat we de afgelopen periode dingen fout hebben gedaan. Onze excuus hiervoor is, het is nooit de bedoeling geweest om mensen te kwetsen of het woonplezier te ontnemen. 

Het bakken van de broden en het verkopen van de pakketten hebben we gedaan om te zorgen dat er in ieder geval nog iets kon blijven bestaan van het concept. We hebben veel overleg gehad met advocaten, het wetboek uitgezocht en toch alles verloren. Om iets wat ooit om geparkeerde auto's is begonnen. Misschien was ik te boos in het begin, verbaasd over hoe iets gedraaid kan worden.

Ik heb ook vaak gedacht wat heb ik hier nou zo over het hoofd gezien? De advocaten die aangeven dat voorschriften leidend zijn, maar de rechter had bepaald dat als er geen voorschriften zijn opgenomen; dan is een beschrijving leidend. Ook al zijn er in de andere vergunningen wel voorschriften opgenomen.  

Op dit moment zijn we wekelijks in gesprek over een nieuwe vergunning. Veel duurzame en mooie plekken in Friesland zijn de afgelopen jaren gestopt. De afgelopen zes maanden is er van ons concept weinig over.

Al het personeel is noodgedwongen gestopt, de winkel is op een klein toegestaan assortiment na leeg. We hebben twee keer per week te maken met handhaving. Er zullen vast onderdelen zijn waarin de gemeente bij recht de juiste keuzes maakt. Maar deze vorm van recht heeft ons verpletterd, de laatste boete van € 5000 omdat we geld vragen voor de koffies, maakt dat het voor ons geen zin meer heeft om open te zijn.

Boer Bart zoals jullie die kennen bestaat vanaf vandaag niet meer, we gaan ons de aankomende periode beraden over welke stappen we verder zullen zetten. De melkveehouderij blijft voor nu bestaan.

Praktische informatie: Ieder jaarlid van de Boer Bart coöperatie kan zijn of haar lidmaatschapsgeld terug vragen via rianne@boerbart.nl

Iedereen die een entree kaartje heeft gekocht voor 2026 kan eveneens zijn of haar geld terug krijgen. Groepen krijgen persoonlijk bericht, obligatie houders worden ook apart op de hoogte gesteld.

Iedereen hartelijk dank voor jullie bezoek de afgelopen jaren.

Met vriendelijke groet Bartele en Rianne